Het verbod op financiële onderaanneming, ook in de private bouwsector

Wet van 15 mei 2024 wijzigt het sociaal strafrecht

De wet van 15 mei 2024 heeft een belangrijke wijziging gebracht in het Belgische sociaal strafrecht door het verbod op financiële onderaanneming ook uit te breiden naar de private bouwsector. Deze uitbreiding is sinds 1 januari 2025 van kracht en beoogt misbruiken in de aannemingsketen tegen te gaan. Hoewel het verbod ook geldt voor de vlees- en verhuissector, beperken wij ons in dit artikel tot de impact op de bouwsector.

Wat houdt het verbod in?

Het verbod betekent dat een onderaannemer die een opdracht van een hoofdaannemer aanneemt, deze opdracht op zijn beurt niet volledig mag uitbesteden aan een of meerdere andere (onder)onderaannemers. Het is eveneens verboden om uitsluitend de coördinatie van de werken op zich te nemen terwijl de materiële uitvoering volledig aan de (onder)onderaannemer wordt overgelaten. De onderaannemer moet dus steeds een actieve en materiële bijdrage leveren aan de uitvoering van de materiële werken, zoals beschreven in de onderaannemingsovereenkomst.

Waarom werd deze wet ingevoerd?

De wetgever wil met deze regelgeving arbeidsomstandigheden verbeteren, oneerlijke concurrentie bestrijden, de aannemingsketen verkorten en sociale dumping voorkomen. Door het verplichten van materiële betrokkenheid van onderaannemers wordt de transparantie en naleving van arbeids- en sociale wetgeving verhoogd.

Toepassingsgebied en uitzonderingen

Hoofdaannemers mogen de volledige uitvoering zonder beperking uitbesteden, maar onderaannemers mogen dit niet meer doen. Het verbod op financiële onderaanneming geldt vanaf de eerste onderaannemer in de aannemingsketen tot de laatste schakel en sluit aan bij de reeds sinds 2017 geldende regelgeving bij overheidsopdrachten.

Strafrechtelijke sancties bij overtreding

Overtredingen van dit verbod kunnen leiden tot zware strafrechtelijke sancties, waaronder een gevangenisstraf en/of een strafrechtelijke geldboete. Daarnaast kunnen er administratieve geldboetes worden opgelegd en kan uitsluiting volgen van het recht om zich voor overheidsopdrachten in te schrijven of om concessies te verkrijgen.

Praktische gevolgen en advies voor bouwondernemingen

Voor onderaannemers is het essentieel om hun opdrachten en contracten te herzien en ervoor te zorgen dat zij een materiële uitvoering van hun opdrachten zelf uitvoeren. Louter coördinerende of voorbereidende taken volstaan niet meer. Hoofdaannemers dienen extra aandacht te besteden aan hun controle- en registratieprocedures om hun verantwoordelijkheid in de keten aan te tonen.

RVC Advocaten staat voor u klaar

Hebt u vragen over onderaanneming en/of de verplichtingen die uit deze nieuwe wetgeving voortvloeien? Aarzel dan niet contact met ons op te nemen.